Po 82 latach Żandarmi i Piechurzy powrócili na Kopiec Piłsudskiego!

W 1936, w pierwszą rocznicę śmierci Marszałka Piłsudskiego, w Krakowie odbyły się pierwsze uroczystości Święta Żandarmerii Wojskowej. Prawie miesiąc temu rekonstruktorzy w umundurowaniu historycznym oddali hołd Piłsudskiemu i legendarnym Podhalańskim dowódcą! 

SRH Cytadela i SH. im. Centrum Wyszkolenia Żandarmerji 11 i 12 listopada 2021 będąc w Małopolsce pełnili Służbę Wartowniczą na Kopcu Piłsudskiego i na Wawelu przy sarkofagu Marszałka, następnego dnia rekonstruktorzy pojawili się w Zakopanem przed mogiłą wybitnych podhalańskich dowódców wojskowych: gen. Galicy i gen. Boruty – Spiechowicza.

 

Była to realizacja wizji odtwórców, którzy w 2019 pełnili wartę przy sercu Piłsudskiego w Wilnie. Wtedy to właśnie padła propozycja, by spiąć klamrą ważne rocznice:

 

Powstała wtedy myśl by w okresie stulecia uwieńczonych polskim sukcesem wojen o niepodległość i granice państwa 1918-21 dopiąć swoistą jubileuszową klamrę poprzez wartę honorową przy sarkofagu Marszałka na Wawelu w Krakowie oraz uczczenie w duchu przedwojennej polskiej piechoty Narodowego Święta Niepodległości 11 Listopada na Sowińcu, na wzniesionym w 1935 roku Kopcu Niepodległości im. Marszałka J. Piłsudskiego. Doszła także myśl, by poprzez historyczną wartę oddać hołd wybitnym dowódcom podhalańskim – generałom A. Galicy i M. Borucie-Spiechowiczowi pochowanym na kwaterze legionowej Nowego Cmentarza w Zakopanem.

-Cytadela SRH

 

Rekonstruktorzy pełnili Służbę Wartowniczą zgodnie z przedwojennym Regulaminem piechoty z 1934 z trzema zmianami: Najpierw na posterunku stanęli odtwórcy w mundurach 1. Dywizji Piechoty Legionów, następnie miała miejsce zmiana podhalańska, by na sam koniec na warcie stanęli żandarmi.

 

Prace [nad kopcem Piłsudskiego – przyp. red.] rozpoczęły się 6 sierpnia 1934 r., gdy po krótkiej uroczystości wybrano miejsce i przystąpiono do wyrębu lasu pod sypanie kopca.
Monument powstawał głównie z funduszy zebranych ze zbiórki publicznej oraz dzięki ciężkiej pracy całego społeczeństwa.
Kopiec sypali taczkami i łopatami zarówno politycy, artyści, sportowcy, rodziny z dziećmi, jak i wojsko – także delegacje z żandarmerii.
Po śmierci Marszałka prace znacznie przyśpieszyły.
Dziś ten kopiec ma 35m i jest z niego cudowny widok na Kraków i najbliższą okolicę. Jest to częsty punkt spacerów rodzin oraz turystów.
Odtwórcy pełnili także wartę przy mogile Piłsudskiego.
 W II Rzeczypospolitej Żandarmeria Wojskowa jako nakrycie głowy miała rogatywki z otokiem koloru szkarłatnego. Dziś rogatywki w ŻW wyparł beret tego samego koloru.
Odtwórcy nie zapomnieli także o wybitnych podhalańskich dowódcach, spoczywających w Podhalańskiej Ziemi pod samym Giewontem:
12 listopada piechota pojawiła się na cmentarzu w Zakopanem przy Nowotarskiej gdzie na kwaterze legionowej spoczywają generałowie Andrzej Galica oraz Mieczysław Boruta-Spiechowicz w charakterystycznym umundurowaniu podhalańskim: Kompanii Wysokogórskiej z 1919r. i w mundurze służbowym – uroczystym z lat ’30.
Jak można zauważyć:
Ci ludzie łączą historię z teraźniejszością. Rekonstruktorzy z tych dwóch grup, które na co dzień działają w Warszawie i Grudziądzu przejechali pół Polski aby oddać hołd Bohaterom walk o wolność Ojczyzny. Codziennie poświęcają swój czas aby dokształć się i odtwarzać mundury, które piechota i żandarmeria miała na wyposażeniu ponad 80 lat temu! Jest to trudne wyzwanie, które wymaga czasu, pieniędzy i wiedzy. Jednak ludzie z tych dwóch grup rekonstrukcyjnych są najlepszymi fachowcami w Polsce w dziedzinie odtwarzania rzeczywistego wyszkolenia i umiejętności żołnierza, zarówno na placu w czasie uroczystości, ale także na polu bitwy sprzed wielu lat.
———-
Autor:
Kamil Szynal 
Licealista, bloger, pasjonata historii najnowszej i rekonstruktor historyczny. Redaktor portalu M jak Małopolska i Sucha24.